Empowerment-Based Foster Care Service Model: A Transformative Approach in the Context of the Year of the Family
Main Article Content
Abstract
This study aims to evaluate the foster care service model from the perspective of the empowerment approach, with the objective of strengthening family-based service models within the child protection system in line with the declaration of 2025 as the “Year of the Family”, the Twelfth Development Plan, and the 2024–2028 Vision Document for the Protection and Strengthening of the Family. The scope of the research includes 38 peer-reviewed publications published between 2000 and 2024, identified through searches of the Web of Science, Scopus, and ULAKBİM databases using the keywords “foster care” and “empowerment approach”, all of which were accessible in full text. The study employed Braun and Clarke’s thematic analysis procedures. The themes identified demonstrated that the empowerment approach fulfils multilayered functions extending beyond economic support to encompass psychosocial, educational, and institutional dimensions. The findings indicate that the systematic integration of strategies such as legal regulations, resource allocation, family training modules, decision-making workshops, and the strengthening of social networks would enhance the effectiveness and sustainability of foster care services. The conceptual framework presented is expected to fill a gap in the literature and contribute significantly to both academic discussions and policy recommendations specific to Türkiye. In addition, these analyses provide opportunities for identifying new directions for field-specific research.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
References
Abukan, B. (2020). Çocukluk çağı travmalarının koruyucu aile içinde sağaltımı üzerine bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(1), 241–260.
Aslan, Ş., Yalboğa, N. (2024). Sosyal hizmetin yas danışmanlığı uygulamasında güçlendirme aracı olarak sinema: Rabbit Hole ve The Son’s Room filmleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(43), 830–846.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (ss. 241–258). Westport, CT: Greenwood Press.
Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment (1. Baskı). New York: Basic Books.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. doi:10.1191/1478088706qp063oa
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design (1. Ed.). Cambridge, MA: Harvard University Press.
Certel, N. (2019). Koruyucu aile derneklerine üye olan koruyucu ailelerin bu modele ilişkin deneyim ve değerlendirmeleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 147–165.
Chipungu, S. S., & Bent Goodley, T. B. (2004). Meeting the challenges of contemporary foster care. The Future of Children, 14(1), 75–93.
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94 (Supplement), S95–S120.
General Directorate of Child Services. (2024). Koruyucu aile hizmeti. Retrieved April 23, 2025, from https://www.aile.gov.tr/sss/cocuk-hizmetleri-genel-mudurlugu/koruyucu-aile-hizmeti/
Danış, M. Z. & Sülü, C. (2016). Modernleşme sürecinde aile ve sosyal hizmet: Güçlendirme yaklaşımı perspektifinden yapısal bir analiz. Tarih Okulu Dergisi, 9(XX), 215–240.
Doğan, R. (2013). Bir koruma tedbiri olarak koruyucu aile kurumu ve koruyucu aile yönetmeliği. Ankara Barosu Dergisi, 71(2), 147–170.
Dölek, E. A., Danış, M. Z. & Kutlu, İ. (2024). Sosyal hizmet bağlamında koruyucu aile sistemine ilişkin bibliyometrik bir analiz. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 24(65), 795–818.
Erbay, E. & Çalış, N. (2021). Türkiye’de koruyucu aile hizmetlerine yönelik uzman görüşleri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 439–462.
Erdal, L. (2014). Türkiye’de sosyal politika ve koruyucu aile hizmet modeli. Sosyoekonomi, 22(2), 171–192.
General Directorate of Child Services. (2024). Koruyucu aile hizmeti. Retrieved April 23, 2025, from https://www.aile.gov.tr/sss/cocuk-hizmetleri-genel-mudurlugu/koruyucu-aile-hizmeti/
Gilligan, R. (2007). Adversity, resilience and young people: the protective value of positive school and spare time experiences. Children ve Society, 14(1), 37–47.
İzci, L. (2020). Türkiye ve İngiltere’de koruyucu aile sisteminin karşılaştırması. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 50, 140–163.
Karataş, K. (2001). Toplumsal değişme ve aile. Toplum ve Sosyal Hizmet, 12(2), 89–98.
Karataş, K. (2007). Türkiye’de çocuk koruma sistemi ve koruyucu aile uygulamaları üzerine bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(2), 7–19.
Kaymakcı, Y. S. (2021). Koruyucu aile hizmet modeli ile ilgili yapılan çalışmaların sosyal sermaye bağlamında analizi. Toplumsal Politika Dergisi, 2(2), 122–136.
Küçükali, A. S. & Savaş, E. (2023). Sağlıklı koruyucu aile ortamının oluşumu: Bağlanma teorisi ile bir analiz. Social Sciences Studies Journal, 9(115), 8300–8313.
Lee, J. A. B. (2001). The empowerment approach to social work practice (1. Baskı). New York: Columbia University Press.
Massinga, R. & Pecora, P. J. (2004). Providing better opportunities for older children in the child welfare system. The Future of Children, 14(1), 151–173.
Özbesler, C. (2009). Koruyucu aile hizmetlerinde değerlendirme süreci. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 16(16), 86–94.
Şahin, G. (2009). Yetiştirme yurdu ve ailesi yanında yaşayan ergenlerin bağlanma stilleri ile kimlik statüleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Unpublished master’s thesis). Selçuk University, Konya.
Tezel, Z., Demirel, B. & Kaya, Z. Ş. (2018). Ailelerin koruyucu aile olmaya karar vermelerinde etkili olan etmenler ile koruyucu aile olmanın anlam ve önemi. Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Dergisi, 19(43), 15–36.
Tuncay, T. (2009). Genç kanser hastalarının hastalık anlatılarının güçlendirme yaklaşımı temelinde analizi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(2), 69–88.
Tuncay, T. & Tekin, H. H. (2021). Sosyal hizmet mesleğinin ABC’si: Temel kavramlar, sosyal sorunlar, çalışma alanları, müdahale ölçekleri (1. Baskı). Ankara: Nika Yayınevi.
Türkiye Cumhuriyeti. (2012, Aralık 14). Koruyucu Aile Yönetmeliği (Resmî Gazete No. 28497).
Ünal, V. (2015). Dünden bugüne kültürümüzde koruyucu aile hizmetleri üzerine bazı değerlendirmeler. Turkish Studies: International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(6), 875–900.
Üstüner, S., Erol, N. & Şimşek, Z. (2005). Koruyucu aile bakımı altındaki çocukların davranış ve duygusal sorunları. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 12(3), 130–140.
Webster, J. & Watson, R. T. (2002). Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review. MIS Quarterly, 26(2), xiii–xxiii.
Wulczyn, F., Daro, D., Fluke, J., Feldman, S., Glodek, C. & Lifanda, K. (2010). Adapting a systems approach to child protection: Key concepts and considerations. New York, NY: UNICEF.
Yazıcı, E. (2014). Türkiye’de çocuk koruma sistemi ve koruyucu aile bakım yönteminde yeni yaklaşımlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(2), 247–270.
Yıldırım, E. (2005). Bir modernite rüyası: Ailenin sonu mu? – Kütahya yetiştirme yurdu örneği. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 8(8).
Yıldırımalp, S. & Hız, Ö. (2018). Türkiye’de çocuk refahı bağlamında korunmaya muhtaç çocuklara sunulan bir hizmet: Koruyucu aile hizmeti. Fırat Üniversitesi Uluslararası İİBF Dergisi, 2(1), 95–114.
Yolcuoğlu, İ. G. (2009). Sosyal çalışma ve çocuğun iyilik hali. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 85–94.
Laws:
- Child Protection Law (2005). Law No. 5395.
- Foster Family Regulation (2012). Official Gazette, No. 28497, 14 December 2012.
- Social Services Law (1983). Law No. 2828.